Công năng tuyệt vời của cây bồ bồ
07-09-2019
Mô tả cây bồ bồ - cây nhân trần
 
Cây bồ bồ hay còn gọi là tên: Nhân trần, Tuyến hương, Cây chè cát. Người miền trung gọi cây là hoắc hương núi
Tên khoa học của cây: Adenosma caeruleum R. Br. - Adenosma glutinosum (L.) Druce var. Caeruleum (R. Br.) Tsoong
Thuộc họ hàng: Cây thuộc họ Scrophulariaceae
Công dụng: Chữa trị cảm sốt, giúp điều kinh, giúp dễ tiêu hóa, chữa bệnh vàng da, chữa trị bệnh gan, những bện về tiểu nhân thể như tiểu đục, chữa bại liệt, chữa trị phong thấp ở con trẻ, bệnh mề đay
Sử dụng toàn phòng ban của cây từ rễ than là đem sắc uống.
Thảo mộc nhân trần là một cái cây thuốc sở hữu trong dược điển chuyên được người dân sử dụng cho việc chữa chị bệnh vàng da, chữa những bệnh can dự đến con đường mật, các căn bệnh ở nữ giới sau sinh. 
 
Ngày xưa các cụ nhà ta thường có câu: “Nhân trần, ích mẫu đi đâu? Để cho gái đẻ đớn đau thế này”
 
Mặc dầu sở hữu tên là nhân trần, nhưng chiếc tên này được chỉ ra ba loại cây khác nhau, khác nhau về họ và dáng dấp của cây. Bạn lên lưu ý điều này trong việc sử dụng tiêu dùng và nghiên cứu thí nghiệm:
 
01. Thực vật nhân trần với nguyên do Việt . Được những nhà nghiên cứu thực vật định nghĩa là Adenosma caeruleum R. Br., cây thuộc họ của cây hoa mõm chó – Scrophulariaceae.
 
02. Cây nhân trần, nhân trần bồ bồ: Sở dĩ với dòng tên gọi như này là do một đôi nơi gọi cây là bồ bồ, một vài nơi khác lại gọi có dòng tên của cây nhân trần. Trong dược điển đã được ghi chép và in ra, với 1 số tác fake thường đặt có chiếc tên là cây nhân trần. Nhưng thực tiễn cây lại được phổ thông người gọi với dòng tên là cây bồ bồ. Cho đến nay những đơn vị hoạt động trong nghành dược vẫn thu tậu làm cho vật liệu chiết xuất thành cao bồ bồ và phân phối cao bồ bồ này và gọi với chiếc tên cao nhân trần. Tên khoa học là Adenosma capitatum (Benth.) Benth. Ex Hance, thuộc họ Hoa mõm chó Scrophulariacase. Trước đây xác định là Acrocephalus capitatus thuộc họ Hoa môi. Nay mới đính chính lại.
 
03. Cây nhân trần với nguyên do ở TQ . những tài liệu và dược điển của TQ có ghi chép là nhân trần cao,. Sở dĩ với tên gọi như trên vì trên thực tiễn chỉ thấy giới thiệu trong các tài liệu dược điển TQ, không thấy cây này mọc ở Việt Nam, Cây được gọi có tên tiếng anh là Artemisia capillaris Thunb. Cây dòng họ của Cúc Asteraceae, Cúc dại.
Hiện giờ ở Việt Nam người ta thường sử dụng hai chiếc là cây nhân trần với nguyên do việt nam và cây nhân trần bồ bồ làm cho vật liệu chính yếu, các nghiên cứ về hai dòng thực vật này còn hơi ít ỏi chưa được để ý, hay đề cập phương pháp khác là nghiên cứu chưa được số đông. Nhưng với cây nhân trằn mọc ở TQ thì lại được quan tâm nghiên cứu tương đối chi tiết và rất nhiều nhưng loại cây nhần trần TQ này ko được người dân Việt Nam tiêu dùng.
Xin được giới thiệu chi tiết phần đông 3 loại cây này để đáp ứng nghười dân và các đơn vị tiện lợi tiêu dùng dùng và nghiên cứu thí điểm
 
11 . Biểu hiện tất cả về loài cây này
 
Thực vật nhân trằn có duyên do Viet Nam hay được gọi sở hữu một dòng tên rất yêu ở miền bắc là nhân trần loại còn với tên cây nhân è cổ cái và để nhận mặt dị biệt mang nhân trần đực tức là cây bồ bồ, cây được những nhà nghiên cứu đặt cho chiếc tên là Adenosma caeruleum R. Br. Thực vật nhân trần Viet Nam này được dùng phổ biến ở Phú Thọ,Bắc Ninh, Bắc Giang,Vĩnh Phúc và gọi có cái tên ngắn gọn là Nhân trần, mang 1 sự nhầm lẫn đã gọi cây nhân trần là cây hoắc hương núi đối sở hữu người dân vùng Nghệ An, Hà Tĩnh. Cây nhân trần là 1 loài mang phân bố và mọc bỗng nhiên ở rộng rãi nơi trên đất nưới, cây sinh trưởng nói quanh nói quẩn năm đạt kích cỡ chiều cao khoảng 0,3-1,1 m, cây mang hình dáng thân tròn như chiếc đũa ăn cơm, thân cây mang màu tím ở phía trên sở hữu những long mọc dày đặc quanh than là các long hơi trắng và mịn màng, Cây chính yếu sở hữu thân chính và với rất ít cành. Cây sở hữu lá hình trứng lá đối xứng, các lá có đầu tương đối dài và nhọn, tiếp giáp với mép lá với những rang cưa hơi lớn, hai mặt của lá bao gồm trên dưới đều mang long khá mịn màng, lá sở hữu phiến đạt chiều dài từ 2,9 – 8,2 cm, chiều rộng lá đạt từ một,0 - 3,6cm, Lá mang những gân nối nhau nhìn thấy rõ ở mặt dưới của lá, lá với cuống dài khoảng 4-11mm. khi đem vò gần như bộ phận trong khoảng than cành lá thì đều với mùi thơm khá hắc. Cây với những chùm hoa mọc ở các kẽ lá hoặc ở những đầu nhánh, đầu cành . Đài hoa có hình trạng như hình cây chuông và được xẻ chia ra 5 thuỳ hơi sâu. Tràng hoa có màu tím tím hơi xanh đạt kích thước dài khoảng 10,1-14,5mm, Ở môi trên tràng hoa mang hình trạng như hình lưỡi, còn môi dưới thì xẻ ra 5 thuỳ khá là đều đặn. Cây mang Quả hình dạng trứng, đạt chiều dài bằng đúng kích cỡ chiều dài của đài, mang hơi rộng rãi hạt và những hạt khá nhỏ.
- Thực vật nhân trần được người dân Vĩnh Phúc và Phú Thọ gọi là cây bồ bồ, sở hữu phổ thông nơi gọi cây với tên cây nhân trần (Ở các lần ghi và xuất bản trước, chúng tôi đã gọi biệt danh của cây với tên là nhân trần, Ở các vùng phía nam người ta gọi cây là nhân trần đực để xác định dị biệt sở hữu cây nhân trần chiếc hay cây nhân trần tía ở phía Nam)- Adenosma capitatum (thời gian mới đây cũng có người định danh có là Adenosma indianum (Lour.) Merr.- Điều này cần được xác định và rà soát lại). Cầy thuộc loài cỏ đạt chiều cao khoảng 14-75cm, Cây phân cành những cành được phân bố trong khoảng gốc đến ngọn, cây mang thân tương đối nhẵn và chỉ có ít lông rất nhỏ mịn màng. Lá cây mọc theo dạng đối xứng sở hữu cuống, lá đối. Lá với phiến lá mang hình dạng của hình mác tương đối dài, đầu tương đối nhọn, ở phần cuống của lá nhỏ lại, mép là mang những rang cưa khía nhỏ dạng tai béo. sở hữu những cụm hoa hình dáng cầu, sở hữu khá phổ quát hoa, những hoa thường mọc trên 2 kẽ lá bắc đỡ. Hoa hơi nhỏ và ko sở hữu cuống hoa, đài với lông và với hai môi, ở môi trên liền lặn còn phí dưới được xẻ 4 rãnh . những tràng cánh hợp vừa với với cả 2 môi trên và dưới, phía bên trên thì xẻ 4, phía dưới nguyên xi liền lặn, sở hữu 4 loại nhị mỗi nhị là 2 dòng .
- Loại thực vật nhân trần tím, cây được người dân phía Nam gọi là nhân trần cái không những thế cầy còn được gọi sở hữu mẫu tên khác là cây nhân è cổ lá bắc( loại tên được đặt bởi 1 nhà nghiên cứu thực vật VN ) – Adenosma bracteosum Bonnati cộng họ với họ Hoa mõm chó. Toàn phòng ban của cây bao gồm các cành đều với màu dạng màu tím đỏ, các hoa bọng thành từng cụm hoa mỗi cụm hoa gọi là bông hoa dài mọc ở đầu cuống của những lá bắc tạo những tổng bao, những lớp lá bắc mọc ở bên trên xếp lên nhau, thành các dạng màng, trong suốt, hình dáo mác mang chóp lá khá nhọn.
- Cây sinh trưởng và phát triển hơi tốt ở phía nam đặc trưng những vùng đất với phèn. Cây thường sinh trưởng vào mùa mưa khoảng tháng 5 hàng năm và ra hoa vào khoảng tháng 10 tới 11. đến tháng 1 hoặc tháng hai năm sau là cây lại tàn lụi. những hạt già đi rồi tự rụng xuống đất rồi đến tháng 5 lại mọc thành các cây mới.
- Thực vật nhân trần ở TQ - hay còn gọi là gọi nhân trằn cao - Artemisia capillaris Thumnb., cây thuộc họ Cúc Asteraceae (Compositae) cây mọc khi không đatk kích cỡ chiều cao cỡ 0,39-1,01m. những lá cây xẻ thành những thùy khá nhỏ hình dạng như những sợi nhìn tương đối giống mang cây thanh hoa. Đây là điều dị biệt rõ sở hữu 3 vị đã nhắc trên.
 
12. Rộng rãi phân bố, khai thác và điều chế
 
Cả nhân trần và bồ bồ đều là cây tự mọc hoang và rất ưu mọc ở các vùng đất cao như các đồi đất hoang, các khu vực đồng bằng trung du miền bắc như vườn và ruộng, cây được mọc phân bố phổ quát nhất ở các tỉnh giấc phía bắc là Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Bắc Ninh, Bắc Giang. Ở phía nam thường với phổ biến nhân trần tía và cây bồ bồ chúng mọc đan xen nhau. không những thế cây cũng mang sinh trưởng và phát triển ở Lào, Thái Lan, Campuchia, Ấn Độ, .
- Hiện vẫn chưa sở hữu trường hợp nào bắt tay vào trồng và nhân rộng. Cậy tự mọc lên trong khoảng các hạt rụng xuống. Người ta thường khai thác nhặt nhạnh cây khi cây đang quá trình ra hoa vào mùa hè. Sau khi thu lượm toàn bộ phận cây đem rửa sạch phơi khô hoắc sấy khô, đem xếp thành từng xếp dài khoảng 30-35cm, rộng khoảng 5-6cm, trọng lượng 45- 65g, khoảng từ 20 cây mang hoa đem gộp lại thành bó gọn. Cũng có thể bó thành các bó to hơn.
- Ngày nay các đơn vị hoạt động trong nghành dược thường thu mua chế biến cây bồ bồ mang tên gọi là cây nhân trần. Để Nhận định nhận diện xác thực, chúng ta lên dựa theo các tiêu chí của những cây khô có các hoa là những cụm hình dạng cầu giống như cúc thì đó xác thực là cây người tình bồ cần làm thu tìm để chế biến. Đối mang những cây khô ko thấy còn hoa, những hoa của cây bị rụng hết thì đấy là nhân trần.
 
13. Các thành phần cấu tạo của cây, thành phần hoá học
 
- Thực vật cây nhân trằn sở hữu tên tiếng anh Adenosma caeruleum : hiện giờ mang rất ít thông tin về loại này vì sở hữu rất ít nghiên cứ về nó, nghiên cứu rất ít và chưa phần nhiều .
- Thoảng qua chúng ta nhận thấy tinh dầu với mùi của cin-eol, là những hoạt chất của các loại tinh dầu tràm, khuynh điệp.
- Vào khoảng 1975, đã với những thử nghiệm và phân tích chỉ ra trong nhân è cổ có đựng saponin tritecpenic, flavonozit, axit nhân thơm, cumarin và các tinh dầu thơm. Toàn bộ phận của cây cất tỉ lệ 0,9 – một,0% tinh dầu tỉ lệ hơi cao, các hoa chứa tỉ lệ 1,85-1,87% tinh dầu tỷ trọng 0,8042 (25°) αD=l,4705 (20°) αD=+408 những phòng ban này đựng tỉ lệ tinh dầu hơi cao. Chú ý phân biệt các thành phần tinh dầu chiết xuất từ nhân trần dị biệt mang các thành phần tinh dầu có trong cây bồ bồ.
- Thực vật bồ bồ sở hữu tên gọi tiếng anh là Adenosma capitatum được F. Guichard và J. Clemensat nghiên cứu và phân tách vào khoảng 1939 với tên gọi của nó là cây nhân trần, những phân tích đã chỉ ra và đo được khoảng một,67% kali nitrat, dược chất saponin sở hữu chỉ số bọt là hai.600 hơi thấp, dược liệu glucozit tan được trong axeton và trong ête nhưng không tan trong nước và cất khoảng 0,7% tinh dầu ko cao. Tinh dầu chiết xuất trong khoảng cây bồ bồ ở dạng lỏng, sở hữu màu vàng, mùi hăng khá hắn tương đối giống với mùi long não và mùi đặc trưng của cây bạc hà, sở hữu vị nóng. có thể tan mạnh trong cồn metylic, etylic, clorofoc và những dung môi hữu cơ khác. Tỷ trọng ở 15°C là 0,914, chỉ số khúc xạ ở 20°C là 1,4733 và ở 30°C là 1,4717. Trong tinh dầu mang các thành phần chính là 20% hợp chất oxy có khả năng hòa tan được sở hữu dung dịch resorcin, hàm lượng 50%. mang chỉ số axit vào khoảng 1,4. các chỉ số khác như xà phòng hoá là 11,5; sở hữu các chỉ số axetyl hoá 38; và chỉ số iốt 121,4.
- Vào khoảng 1950, những nghiên cứu và phân tích đã cất được trong khoảng cây bồ bồ với tỉ lệ tinh dầu khá cao vào khoảng 1% , các phân tích đã tậu thấy mang vào khoảng 51.monoterpen và 2d.sesquiterpen trong đó với khoảng 38,5% cineol, các phân tích cũng tìm thấy limonen.
- Vào khoảng 1974, mang thí điểm và phân tích của nhà thực vật Lê Tùng Châu đã phân tách chỉ ra trong cây bồ bồ Viet Nam chứa 22,6% tinh dầu, tỉ lệ khôn cùng cao.
- 1. Limonen, 11,6% humulen, 33,5% 1. Fenechon và 5,9% cineol. các phân tách cũng chỉ ra bao gồm các saponin, tritecpenic, flavonoit, axit nhân thơm và cumarin. những phòng ban của cây chiếm 0,8% tinh dầu, sở hữu lá chiếm 2,15%, các hoa chiếm 0,82%, sở hữu tỷ trọng 0,912 (20°) αD =1,4768, D-44,92°.
- Một nghiên cứu phân tách khác tại HCM đã chỉ ra thấy trong cây nhân trần tía mang đựng tinh dầu sở hữu tỉ lệ vào khoảng 0,25%, tinh dầu của cây sở hữu màu vàng sẫm, chiếm tỷ trọng 0,890, sở hữu chỉ số khúc xạ 1,496, sắc ký lúc thấy 19 pic trong đó với 5 pic to cineol khoảng 18%. phân tách cũng chỉ ra cây mang cất cấc flavonoit, các hợp chất polyphenol và đặc biệt là cumarin.
- Thực vật nhân trần TQ mang tên tiếng anh là Artemisia capillaris, những phân tách chỉ ra cay cất hàm lượng mang tỷ trọng tốt khoảng 0,23%, bao gồm những thành phần chính là pinen, capilen C6H5 – C7H9 và 1 loại xeton.
 
14. Các công dụng dược lý của loài
 
- Chiết xuất cây nhân trằn rất khả quan cho việc tiết mật và có khiến gan được nâng khả năng thải độc rẻ lên. Nhưng cây bồ bồ sở hữu ảnh hưởng phải chăng mạnh mẽ hơn cây nhân trần, ở khía tối kể trên khía cạnh có tác động mạnh mẽ lên gan và mật hơn.
- Cây nhân trần với lợi ích cho chống viêm trên cả ba mô phỏng. 2 cây nhân trằn và bồ bồ đều sở hữu công dụng như nhau ở mô phỏng phù caolin và teo tuyến ức, ví như xét trên mô phỏng u hạt thì lợi ích của bồ bồ hơn gấp 2 lần của nhân trần. Trên phù caolin có liều 15g/kg thể trọng thì ức chế phù của nhân trần lại có hướng giảm.
- Công dụng kháng khuẩn của bồ bồ phải chăng hơn của nhân trằn đặc biệt là có trực khuẩn lỵ. trái lại người thương bồ ức chế yếu hơn nhân trần Staphylococcus và Streptococcus.
- Người tình bồ sở hữu tác dụng rõ rệt lên tiết dịch vị còn nhân trằn thì không: Nhân è ko giảm loét bao tử, ko giảm tiết dịch vị, sở hữu khiến giảm axit tự do và axit toàn phần tuy nhiên hai tác dụng này lại giảm trong trường hợp dùng liều cao.
- Điểm chung là cả nhân trần và bồ bồ đều lành tính, ko độc hại.
 
Dòng thực vật cây nhân trần thân tía 
 
21. Các lợi ích của cây
 
- Các dịch dịch chiết cồn 900 cất dộc tính cao hơn nước sắc nhân trần tía. với liều lượng 300mg/ kg thể trọng dịch chiết nước ko thấy chuột lang chết.
- Làm nâng cao lượng tiết mật trên chuột lang. Lượng mật nâng cao sắp 25% so có lô đối chứng.
- Nhưng đối mang nhân trần Trung Quốc, Artemisia capillaris chủ yếu các tác kém chất lượng nghiên cứu tác dụng chữa sốt và một số tác dụng khác.
- Năm 1929, 3 nhà nghiên cứu Nhật Bản đã tiêm thuốc chiết bằng nước từ cây nhân trẩn Trung Quốc cho chó đánh mê, đã phát hiện rằng nhân trần có tác dụng tăng sự bài xuất và ức chế
- Năm 1952, 1 nhà nghiên cứu Nhật Bản khác (Sơn Bản Dục Hoàng) đã tiến hành nghiên cứu tác dụng của tinh dầu nhân trần Trung Quốc trên một số động vật đã phát hiện rằng đối mang động vật không xương sống thì tác dụng gây mê (ví dụ đối sở hữu giun đất, giun lợn, giun người): thí điểm trên giun đất, ếch, giun lợn thì thấy sở hữu liều nhỏ mang tác dụng kích thích cơ vận, làm nâng cao hiện tượng co rút, nhưng mang liều cao lại mang tác dụng ức chế và gây mềm dần, đối mang ruột ếch và mẩu ruột thỏ cô lập khi đầu thấy với tác dụng ức chết nhu động, nếu tiêm vào tĩnh mạch thỏ thì thấy áp huyết hạ thấp: mang liều nhỏ khiến cho biên độ hô hấp nâng cao cao, nhưng sở hữu liều cao thì lại khiến đình chỉ hô hấp mà chết.
- Năm 1956, Khổng Thế Tích (Trung Hoa y khoa tin báo, 10) đã Thống kê thí điểm tác dụng của dung dịch 20% nhân trần trong cồn 70° cho thỏ uống với liều 10mg trên 1kg thể trọng thì thấy nhân trần có tác dụng hạ sốt rõ rệt đối sở hữu thỏ đã gây sốt do tiêm vi trùng thương hàn, tuy nhiên cộng sở hữu liều lượng đó mà dưới dạng thuốc sắc thì tác dụng rất yếu.
- Năm 1947, từ Tấn (Nông báo, 1) đã nghiên cứu tác dụng vô trùng của 400 vị thuốc Trung Quốc đã phát hiện nhân trần mang tác dụng ức chế hơi mạnh đối mang vi trùng tụ cầu khuẩn (Staphylococus).
- Năm 1956, (Dược học báo chí, 76 (4): 397- 400) 1 số nhà nghiên cứu Nhật Bản đã chứng minh tác dụng ức chế của nhân trần đối với 1 số khuẩn gây bệnh ngoài da, tác dụng này ko giảm dù vị thuốc được xử lý trên 100oC.
 
22. Ích lợi và liều lượng sử dụng
 
- Mặc dầu cây rất khác nhau, nhưng nguyên do dùng nhân trần cổ dựa vào kinh nghiệm ghi trong sách cổ. Theo tài liệu cổ nhân trằn vị đắng, tính bình, khá hàn vào kinh bọng đái. với tác dụng thanh nhiệt, lợi rẻ, sử dụng chữa thân thể nóng, da vàng người vàng, tiểu nhân thể không rẻ.
- Trong quần chúng, nhân trần thường dùng cho nữ giới sau lúc sanh nở để tạo điều kiện cho ăn ngon cơm, chóng bình phục thân thể. Còn dùng làm thuốc chữa sốt, ra mồ hôi, thông tiểu nhân tiện, chữa bệnh vàng da, bệnh gan.
- Trong thú y, người ta tiêu dùng cây bồ bồ chữa bệnh trâu bò ỉa cứt trắng.
- Ngày sử dụng 4 tới 6g, mang lúc tới 20g dưới hình thức thuốc sắc, sirô, thuốc pha hay thuốc viên.
- Nên nghiên cứu tác dụng so sánh của 3 vị thuốc nhất là 2 vị thuốc của nước ta.
 
23. Các bài thuốc kê với chứa đựng nhân trần 
 
Điều trị chữa những bệnh sốt và vàng da, chỉ ra mồ hôi ở đầu còn đông đảo than người thì ko sở hữu mồ hôi, khô mồm, rất khó khi tiểu tiện thể, bụng cảm thấy bị đầy: dùng cao nhân trần khô cao thang: Cao nhân trằn TQ khoảng 24g, Cao quả chi tử (từ cây dành dành) khoảng 12g, đại hoàng khoảng độ 4g, những thành phần được khiến cho sạch cho vào lượng nước khoảng 800ml, đem sắc cho đến lúc ngót còn khoảng 250ml thì ngừng đem ra chia 3 liều uống 3 lần trong ngày. Trong đơn này ở Việt Nam ta thường thay nhân trần TQ bằng nhân trần Viet Nam hoặc bồ bồ.